پيشينه ي مبارزات سياسي دانشجويان ايراني به طور مشخص به دوره رضا شاه واعزام دانشجويان به كشور هاي خارجي قبل از تاسيس دانشگاه تهران باز مي گردد .عده ي قابل توجهي از مقامات بالاي كشوري و لشگري در دوره ي پهلوي اول از جمله دانشجوياني بودند كه در سال هاي پس از جنگ جهاني اول تحصيلات خود را در اروپا گذرانده بودند . بين كشور هاي اروپايي دولت آْمان تمايل داشت دانشجويان بيشتري از ايران بپذيرد واز همبن رو مركزيتي به نام "كميته محصلين ايراني "در برلين تشكيل داد كه در جذب دانشجويان ايراني موفقيت زيادي كسب كردند . اين گروه از دانشجويان ايراني از طرفداران رضا شاه به عنوان ديكتاتوري ناسيوناليستي بودند و پس از بازگشت به ايران در استقرار پايه هاي سلطنت رضا شاه بيشترين تلاش را كردند.
در مقابل اين گروه عده اي ديگر از دانشجويان ايراني " فرقه ي جمهوري انقلابي ايران "را در برلين تاسيس كردند .اين گروه در سال 1304 با شعار دفاع از آرمان هاي آزادي خواهانه انقلاب مشروطيت با نام "جمهوري ملي "و به عنوان "فرقه جمهوري انقلابي"در برلين به طور مخفيانه شكل گرفت .
تقي اراني يكي از پايه گذاران اين فرقه جزو گروه 60 نفر از دانشجويان اعزامي از سوي دولت اروپا بود كه بعد از ورود به آلمان حدود دو سال يكي از فعالين گروه هاي ناسيوناليستي افراطي بود .پس از آشنايي و دوستي با احمد اسدي و مرتضي علوي از آن كنار رفته و فرقه جمهوري انقلابي را تاسيس كردند .اين فرقه از همان آغاز رويه مخالفت با سلطنت را اتخاذ كرد از جمله در روز تاجگذاري رضا شاه جلسه اي در اعتراض به اين اقدام صورت داد .اين رويه عليه حكومت پهلوي توسط اين گروه و به وسيله ي انتشار رئزنامه هاي پيكار ونهضت ادامه يافت .ولي با فشار هاي وزارت خارجه ايران تعطيل شدند .مهم ترين اقدام اين دانشجويان ايراني انتشار جزوه اي به نام " بيان حق " پيرامون وضعيت ايران در پاييز 1306 بود كه با واكنش شديد دولت ايران مواجه شد .
تقي اراني پس از بازگشت به ايران فعاليت هاي كمونيستي خود را مخفيانه پي گرفت .مهم ترين اقدام او در اين دوره انتشار مجله ي "دنيا"بود كه مباحث ايدءولوژي ماركسيستي را در پوشش مسائل علمي منتشر مي كرد . اراني موفق شده بود در فاصله ورودش به ايران تا زمان دستگيري اش برخي از دانشجويان تحصيل كرده را جذب نمايد پس از دستگيري او و دوستانش به گروه 53 نفر مشهور شدند. اراني در زندان رضا شاه در گذشت و ديگران پس از شهريور 1320 آزاد شدند بعضي ازز آن ها در تشكبل حزب توده وفرقه دموكرات آزاديخواهان آذربايجان شركت فعال داشتند
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر